ነገረ ድኅነት ክፍል ሁለት

Saturday, October 26, 20190 comments

1.4 አዳምን ሊያድነው የሚችለው ማን ነበር ?

xÄM xƬCN [UW tgÐL½ ¼‰q$t$N ç•L½ `Yl#N x_aL½ XNGÄ ç•L Æ?RYW ¯Sq$§*L s§ÑN x_aL½ nÚnt$N x_aL½ ?ÃWnTN x_aL XGz!xB/@RN mMsL x_aL½ Æl:Ä ç•L½ gnTN x_aL¼ ¬Ä!à xÄMN kz!H h#l# :Ä xW_è äTN x¹Næ b/Ä!S tf_é l!f_rW y¸CL½ wd wÈbT RST y¸mLsW Æl[U y¸ÃdRgW ¥nW)

   ሀ) nb!Y nWN)

nb!ÃT byzmÂt$ ከእግዚአብሔር ዘንድ ወደ እየተላኩ ሕዝቡ ከኃጢአታቸው በንስሐ እንዲመለሱና በኃጢአታቸው ከሚመጣባቸው ቁጣ እንዲድኑ ሲመክሩና ሲያስተምሩ ኖረዋል፡፡ ከዚህም ጋር በተለይ የነቢያት ዋናው የትንቢታቸው ማዕከል ዓለምን ስለሚያድነው ስለ መሢሑ መናገርና ተስፋ መስጠት ነበር፡፡

ነቢያት ሕዝቡንና ነገሥታትን እውነቱን በማስተማራቸውና ስለ ክርስቶስ ትንቢት በመናራቸው በእግዚአብሔር ቃል ላይ ካመፁ ሰዎች ብዙ መከራ ተቀብለዋል፡፡ ሆኖም ያ h#l# ynb!ÃT tUDlÖ xÄMN ks!åL wd gnT l!mLsW፣ ከኃጢአት ዕዳ x§Qö nÉnT l!s-W½ äT ዕዳ ነጻ ሊያወጣው፣ና ከእግዚአብሔር ጋር ሊያስታርቀው xLÒlMÝÝ XnRs# kxÄM :Ä nÉ S§Lnb„ Æl :Ä Æl:ÄN l!ÃDn#T xLÒl#MÝÝ mZ. 63Ý5ÝÝ bmçn#M lxÄM knb!ÃT y¸bL_ xSflgWÝÝ

   ለ) mLxK nWN)

m§XKT bsW bXGz!xB/@R mµkL y¸§§k# ¼l#”. 4Ý18(19¼ ysãCN [lÖT y¸ÃúRg# ¼‰:. 8Ý1(5¼½ Sl sãC y¸Ã¥LÇ ¼zµ. 1Ý12(17¼ sãCN kKÍT mk‰ y¸ÃDn# ¼zF. 48Ý16¼½ k¬Â>nT XSk ;êqEnT y¸mGb# ¼zF 48Ý15¼½ bsãC NS/ mGÆT y¸dst$ ¼l#”. 15Ý7¼ ÂcWÝÝ bz!H h#l# tLX÷êcW ysWN LJ bgnT úl kgnT ktÆrrM b“§ s!‰ÇT½ s!¥LÇlT½ mNgÇN s!m„T rêLÝÝ

YH h#l# b!çNM m§XKT xÄMN ks!åL l!Ãw-#T½ gnTN l!kFt$lT½ äTN l!dmSs#lT xLÒl#MÝÝ MKNÃt$፡-     
1.   bxÄM yäT FRD yfrdW XGz!xB/@R bmçn# XGz!xB/@R yfrdWN FRD m§XKT ¥NœT xይችl#MÝÝ
2.   xÄMN kgnT ÃSwÈ bmLxk# sYF gnTN ÃS-bq½ XGz!xB/@R bmçn# XGz!xB/@R ÃSwÈWN xÄM m§XKT l!mLs#T xይችl#MÝÝ bmçn#M lxÄM km§XKT ybl- ÚW nbRÝÝ

   ሐ) m|ê:t å¶T nWN)
  
kzmn xbW XSk zmn µHÂT bt‰éC bb@t mQdS m|ê:t xbW m|ê:t å¶T qRbêLÝÝ ybG½ y§M yFyL m|ê:T GN xÄMN l!ÃDnW xLÒlMÝÝ

1.   y¸\êW m|ê:T yF-#R bmçn# F-#RN F-#R ¥ÄN xYCLM l!ÃDnW xYCLMÝÝ F-#RN F-#R l!ÃDnW b!CL ñé F-#RN F-#R l!f_rW bÒlM nbRÝÝ kyT XNÄmÈnW½ MN XNds-nW k¸ÃWQ bqR xÄMN wÁT XNd¸wSdW MNS XNd¸mLSlT l!ÃWQ y¸CL xNÄC ylMÂÝÝ bmçn#M yF-#R m|ê:T F-#RN l!ÃDnW xLÒlMÝÝ ¼:B. 10Ý1(5¼

2.   y¸\êW m|ê:T äT y¸Ã¹NfW bmçn# äTN DL xDR¯ xÄMN käT ÆRnT l!ÃwÈW xLÒlMÝÝ bg#M çn Fyl# àC Ñè bSBî y¸qR yäTN mWg!ý ym”BRN mZg!à ¥¹nF y¥YCL bmçn# Æl:ÄWN xÄM TNœx@ s_è käT l!ÃwÈW xLÒlMÝÝ
) እግዚአብሔር ነውን?
አዳምን ከጥንቱ የፈጠረውና ሕግን የሰጠው፣ ባጠፋም ጊዜ የፈረደበት፣ በኋላም የመዳን ተስፋውን የሰጠው ራሱ እግዚአብሔር ነው፡፡ ስለዚህም በሰው ላይ የደረሰውን ጥልቅና ተደራራቢ ጉዳት እርሱ በሚያውቀው መንገድ ሊያድነው የሚችለው ራሱ እግዚአብሔር ብቻ ነበር፡፡ ሆኖም እግዚአብሔር ሰውን ለማዳን ከወሰነ ማዳኑ ፍትሐዊም ተገቢም ይሆን ዘንድ አዳምን የሚያድነው መድኃኒት ቢያንስ የሚከተሉትን ነገሮች ማሟላት ይገባው ነበር፤ እነዚህም፡-
1.     ሰው መሆን አለበት፣ ምክንያቱም የበደለው ሰው ነውና፤
የበደለውና የተፈረደበት ሰው ስለሆነ አዳኙም ሰው ካልሆነ ማዳኑና አፈጻጸሙ የተገጣጠመ አይሆንም፣ ይዛነፋል፤ ችግሩና መፍትሔው በትክክል አይገጣጠሙም፡፡ የበደለው ሰው ሆኖ ሳለ ሌላ ተገብቶ ቢያድነው አግባብነቱ ሙሉ አይሆንም፡፡
2.     መሞት አለበት፣ በበደለኛው ላይ የተፈረደበት ቅጣት ሞት ነውና፤
በበደለው በሰው ላይ የተፈረደው ፍርድ ሞት ስለሆነ (“በበላህ ቀን ሞትን ትሞታለህ” ተብሎ) ያ ዕዳ ካልተከፈለ በስተቀር ሰው ነጻ ሆነ፣ ዳነ ማለት አይቻልም፡፡ ወይም ደግሞ ይህ ፍርድ ሳይፈጸም ቢድን የእግዚአብሔር ቃል ተፈጻሚነት ጉዳይ ችግር ላይ ይወድቅ ነበር፡፡ 
3.     ሞትን ማሸነፍ መቻል አለበት፤
ሰውን የሚያድነው መድኃኒት መሞት መቻል ብቻ ሳይሆን ሞትንም ማሸነፍ የሚችል መሆን ነበረበት፡፡ አለበለዚያ መሞቱ ብቻ ለሰው ልጅ የሚጠቅመው ነገር አይኖርም ነበር፡፡ ሞትን መቀበል መቻልና መሞት ብቻ ሳይሆን ሞቶ ሞትን ድል ማድረግና ማሸነፍ መቻል አለበት፡፡ ምክንያቱም ሞትን ድል ማድረግ ካልቻለ እንዲሁ ቢሞት የሟቾችን ቁጥር በአንድ ከመጨመር በስተቀር በመሞቱ ብቻ የሚያስገኝልን ጥቅም አይኖርም ነበርና፡፡
4.     ንጹሐ ባሕርይ መሆን አለበት፤
ስለ ኃጢአተኞች ለመካስ ሟቹ ከበደልና ከኃጢአት ዕዳ ንጹሕ መሆን ይኖርበታል፡፡ ራሱ ንጹሕ ካልሆነ ቢሞት እንኳ በራሱ ዕዳ ይሞታል እንጂ ለሌሎች ቤዛ ሊሆን አይችልምና፡፡
የመጀመሪያውን ሁለቱን፣ ማለትም ሰው መሆንን እና መሞትን ሊያሟላ የሚችለው ሰው ነው፤ ምክንያቱም አምላክ በባሕርዩ ሰውም አይደለም፣ ሞትም አይስማማውም፡፡ ሌሎቹን ሁለቱን ደግሞ - ሞትን ማሸነፍን እና ንጹሐ ባሕርይ መሆንን የሚያሟላው ደግሞ እግዚአብሔር ብቻ ነው፡፡ ሰው ብቻውን መሞት ቢችልም ሞትን ማጥፋትና ሞትን ድል ማድረግ ስለማይችል ሁለቱንም - በአንድ በኩል ስለ ሰው ሲል ሰው መሆንን እና ሞትን በፈቃዱ መቀበልን፣ በሌላ በኩል ደግሞ ሞትን ማሸነፍንና በንጹሐ ባሕርይነቱ ቤዛ መሆንን - ማሟላት የሚችለው እግዚአብሔር ስለሆነ ራሱ መድኃኒት ሆነልን፡፡ ሆኖም ግን እግዚአብሔር በባሕርዩ ሞት ስለሌለበትና ሰውም ስላልሆነ ስለ እኛ ይክስልንና ሞትን ተቀብሎ ያጠፋልን ዘንድ የእኛን ባሕርይ ገንዘብ ማድረግ አስፈለገው፡፡ አለበለዚያ ማዳኑ ውሳጣዊና አማናዊ፣ እንዲሁም ፍጹም ፍትሐዊና የተሟላ አይሆንም ነበር፡፡ ስለዚህም አካላዊ እግዚአብሔር ቃል ሰው ሆነ፡፡
ቅዱስ አትናቴዎስ ሐዋርያዊ የቃልን ሥጋ መሆን በተመለከተ በተናገረበት ድርሳኑ ስለዚህ ሲናገር እንዲህ አለ፡-
በመሞት ካልሆነ በቀር የሰው ሞት ሊወገድ እንደማይችል እግዚአብሔር ቃል ባየ ጊዜ እርሱ በባሕርዩ የማይሞት ስለ ሆነ ስለ ሁሉም መሞት ይችል ዘንድ የሚሞት የእኛን ባሕርይ ተዋሐደ፡፡ ይህም የእኛ ባሕርይ ከተዋሐደው ከእግዚአብሔር ቃል የተነሣ የማይሞት ይሆን ዘንድ፣ መፍረስና መበስበስም በትንሣኤ ይጠፋ ዘንድ ነው፡፡ ቃል የተዋሐደውንና ገንዘቡ ያደረገውን ሥጋ ከበደል ንጹሕ የሆነ መሥዋዕት አድርጎ በማቅረብና ለሞት በመስጠት ሞትን ከወገኖቹ አስወገደ፡፡ የሞትን ዕዳ ሞትን በመክፈል ከእኛ አስወገደው፡፡ ሞትና ጥፋት የእኛን ሥጋ ከተዋሐደው ከአካላዊ ቃል የተነሣ እኛን ሊገዛና ሊይዝ አልተቻለውም፡፡ የሁሉ ጌታና መድኃኒት መጥቶ ሞትን ድል ባያደርገው ኖሮ የሰው ዘር ጠፊ ነበር፡፡ (ቅዱስ አትናቴዎስ ሐዋርያዊ፣ በእንተ ተሠግዎተ ቃል፣ ቁ. 9) 
ስለዚህም አስቀድሞ ራሱ ብሥራቱን ለአዳምና ለሔዋን በነገራቸው መሠረት እርሱ ባወቀው ምሥጢር ከሦስቱ አካላት አንዱ የሆነው አካላዊ ቃል ከእመቤታችን ከቅድስት ድንግል ማርያም ሰው ሆነ፡፡ ስለዚህ አምላክ ሰው ሆነ፤ “ቃል ሥጋ ኮነ ወኀደረ ላዕሌነ - ቃል ሥጋ ሆነ፣ ጸጋንና እውነትንም ተመልቶ በእኛ አደረ” ተብሎ የተገለጠው ድንቅ ምሥጢርና ጸጋ ይህ ነው፡፡ ዮሐ. 1፡14 እንደዚሁም “ስለዚህ የዲያብሎስን ሥራ እንዲያፈርስ የእግዚአብሔር ልጅ ተገለጠ” ተብሎ የተገለጸው ይህ ምሥጢር የመዳናችን ቁልፍ ነው፡፡ 1 ዮሐ. 38
ሰውን ሊያድነው የሚችለው እውነተኛና ዘለዓለማዊ መድኃኒት ራሱ እግዚአብሔር ብቻ መሆኑን፣ እንዲሁም ይኽ ሰውን የማዳን ጉዳይ ከራሱ ከእግዚአብሔር በቀር በሌላ በማንም የማይፈጸምና ለማንም የማይቻል መሆኑን እግዚአብሔር በነቢያቱ አፍ አስቀድሞ ደግሞ ደጋግሞ ተናግሯል፡፡ ለአብነትም የሚከተሉትን እንመልከት፡-
v  “እኔ፣ እኔ እግዚአብሔር ነኝ፣ ከእኔ ሌላም የሚያድን የለም።” ኢሳ. 4311

v  “ይናገሩ ይቅረቡም፣ በአንድነትም ይማከሩ፣ ከጥንቱ ይህን ያሳየ፣ ከቀድሞስ የተናገረ ማን ነው? ያሳየሁም የተናገርሁም እኔ እግዚአብሔር አይደለሁምን? ከእኔም በቀር ሌላ አምላክ የለም፡፡ እኔ ጻድቅ አምላክና መድኃኒት ነኝ፣ ከእኔም በቀር ማንም የለም።” ኢሳ. 4521

v  “አምላካችንና መድኃኒታችን ሆይ፣ እርዳን፤ ስለ ስምህ ክብር፣ አቤቱ ታደገን፥ ስለ ስምህም ኃጢአታችንን አስተሥርይልን።” መዝ. 789

v  “የመድኃኒታችን አምላክ ሆይ፣ መልሰን፣ ቍጣህንም ከእኛ መልስ።” መዝ. 84፡4

v  “እግዚአብሔር ግን እስራኤልን በዘላለማዊ መድኃኒት ያድነዋል፣ እናንተም ለዘላለም አታፍሩምና አትዋረዱም።” ኢሳ. 4517

v  “እርሱም፦ በእውነት ሕዝቤ ሐሰትን የሚያደርጉ ልጆች ናቸው አለ፣ መድኃኒትም ሆነላቸው።” ኢሳ. 638

v  ሰዎች ሁሉ ሊድኑና እውነቱን ወደ ማወቅ ሊደርሱ በሚወድ በእግዚአብሔር በመድኃኒታችን ፊት መልካምና ደስ የሚያሰኝ ይህ ነው።” 1 ጢሞ. 23-4
ይህን ሁሉ አጠቃልሎ በነቢዩ ኢሳይያስ “አኮ በመልአክ ወአኮ በተንባል አላ ለሊሁ ይመጽእ ወያድኅኖሙ - በመልእክተኛ (በመልአክ) አይደለም፣ በአማላጅም አይደለም፣ እርሱ ራሱ ይመጣል፣ ያድናቸውማል እንጂ” አለ፡፡ ኢሳ. 639-10
እግዚአብሔር አምላካችን እንዲህ ባለ ሁኔታ መድኃኒት እርሱ ራሱ ብቻ መሆኑን፣ ከእርሱም በቀር ሌላ የሚያድን የሌለ መሆኑን ነግሮናል፡፡ ፍጡር ፍጡርን በተለያየ ሁኔታ እንደ ዓቅሙ ሊረዳው ቢችልም በሰው ልጅ ላይ የደረሰውን ሞት አስወግዶ ዘለዓለማዊ ሕይወትን ሊሰጠው፣ እግዚአብሔርን መምሰል ሊመልስለት፣ ያጣውን ጸጋ ሊሰጠው ግን አይችልም፡፡ ይህን ማድረግ የሚችለው ራሱ እግዚአብሔር ብቻ ነበር፡፡    
በቅዱስ አትናቴዎስ ሐዋርያዊ እና በአርዮስ መካከል የነበረው ክርክር ዋና ጭብጥም ይኸው የሰውን ልጅ የሚያድነው መድኃኒት ማንነት ጉዳይ ነበር፡፡ አርዮስ የኢየሱስ ክርስቶስን የባሕርይ አምላክነት ቢክድም አዳኝነቱን (መድኃኒት ነው ማለትን) ግን እቀበላለሁ ባይ ነበር፡፡ ቅዱስ አትናቴዎስ አርዮስን ሲሞግት ኢየሱስ ክርስቶስ የባሕርይ አምላክ (እግዚአብሔር) ካልሆነና "ፍጡር" ከሆነ፣ ፍጡር ፍጡርን ሊያድነው ስለማይችል የሰው ልጅ አልዳነም ማለት ነዋ! ይላል፡፡ የሰው ልጅ ካልዳነ ደግሞ የክርስትና ሃይማኖት ትርጉም የለውም ማለት ነው፡፡ ምክንያቱም የክርስትና ሃይማኖት የመዳን ሃይማኖት ነውና፡፡
ቅዱስ አትናቴዎስ ሐዋርያዊ አዳኛችን ማን መሆን እንዳለበት ሲያብራራ ሰውን ሊያድነው የሚችለው የኃጢአትን ኃይል ሊያሸንፍ የሚችል፣ ለሰው ልጅ ሞትን አጥፍቶ ዘለዓለማዊ ሕይወትን ሊሰጠው የሚችል ራሱ እግዚአብሔር ብቻ መሆኑን በአጽንዖት ይገልጻል፡፡ የሰው ልጅ መሠረታዊ ባሕርዩ መዳን የሚያስፈልገው መሆኑ ነው፡፡ ማንም ፍጡር ሌላውን ፍጡር ሊያድነው አይችልም፡፡ ፍጡሩን ሊያድን የሚችለው የፈጠረው ፈጣሪው ብቻ ነው፡፡ ኢየሱስ ክርስቶስ እግዚአብሔር ካልሆነ ግን እርሱ ራሱ የችግሩ አካል ነው እንጂ መፍትሔው አይደለም ማለት ነው፡፡ ይህም ማለት እርሱ ራሱ መዳን ከሚያስፈልጋቸው መካከል አንዱ ይሆናል እንጂ አዳኝ (መድኃኒት) ሊሆን አይችልም ማለት ነው ሲል የአርዮሳውያን ክህደት መሠረታዊ ጭብጥ ሰውን መድኃኒት አልባ (ያልዳነ) የሚያደርግ፣ የእግዚአብሔርን ታላቅ ውለታ ከንቱ የሚያደርግ የክህደት ሁሉ ክህደት መሆኑን ፍንትው አድርጎ ያሳያል፡፡ 
ሰው የዳነ ካልሆነ ሃይማኖትስ፣ አምልኮስ ፋይዳቸው ምንድን ነው? ሃይማኖት ለዘለዓለማዊ ሕይወት ካላበቃና መዳንን የማያስገኝ ከሆነ ፋይዳው ምንድን ነው? ቅዱስ አትናቴዎስ ከአርዮሳውያን ጋር ያን ያህል ትዕግሥት አስጨራሽ የሆነ የግማሽ ክፍለ ዘመን ሁለንተናዊ ተጋድሎ ያደረገው አርዮሳውያን መድኃኒቱን ኢየሱስ ክርስቶስን ፍጡር በማድረግ ያገኘውን መዳኑን ሐሰት ለማድረግ ስለ ተነሡበት ነበር፡፡ የቅዱስ አትናቴዎስ እና የአርዮስ መሠረታዊ ክርክር “አዳኙ ማን ነው?” የሚለው ጉዳይ ነበር፡፡ ቅዱስ አትናቴዎስ ፍጡር ፍጡርን ማዳን አይችልም፣ አዳኙ ራሱ እግዚአብሔር ካልሆነ በስተቀር ሲል፤ አርዮስ ደግሞ ፍጡርም ቢሆን ፍጡርን ሊያድነው ይችላል ባይ ነበር፡፡ ኦርቶዶክሳዊት ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ከፕሮቴስታንታዊ የተሐድሶ መናፍቃን ጋር ያላት መሠረታዊ ልዩነትም በዚህ በመዳን ትምህርት ላይ ነው፡፡ ቀጥሎ እንደምንመለከተው የተሐድሶዎች አስተምህሮ ዓይነቱ ይለያይ እንጂ እንደ አርዮሳውያን ሰውን ከመዳን መስመር የሚያወጣ የጥፋት ትምህርት ነው፡፡     
1.5 XGz!xB/@R sWN XNÁT xÄnW)

ይቀጥላል…..ክፍል ሦስት ይጠብቁ  
Share this article :

Advertisement / ሰለስቱ ምዕት ቤተ ክርስቲያንና ጉባኤ ቤት ጎንደር

 
Support : Creating Website | | መ/ር ንጋቱ አበበ
Copyright © 2011. አትሮንስ ዘተዋሕዶ - All Rights Reserved
Template Created by Published by መ/ር ንጋቱ አበበ
Proudly powered by Blogger